اگر در کانادا زندگی میکنید، احتمالاً بارها با مخففهایی مثل TFSA، RRSP، FHSA، RESP و دهها مورد دیگر روبهرو شدهاید. گاهی آنقدر زیاد میشوند که آدم یادش میرود کدام حساب برای چه کاری است، کدام معاف از مالیات است، کدام قابل برداشت است و کدام قفلشده.
برای همین، اینجا یک راهنمای خیلی کوتاه، خیلی ساده و خیلی سریع آماده کردهام تا هر حساب را در یک نگاه بشناسید و همیشه یادتان بماند.
TFSA – حساب پسانداز معاف از مالیات
TFSA انعطافپذیرترین حساب کاناداست. تمام رشد سرمایه و برداشتها کاملاً معاف از مالیات هستند. میتوان برای هر هدفی از آن استفاده کرد: پسانداز کوتاهمدت، سرمایهگذاری بلندمدت، صندوق اضطراری یا حتی استراتژیهای بازنشستگی. سقف سالانه در ۲۰۲۵ برابر ۷٬۰۰۰ دلار است و فضای استفادهنشده به سالهای بعد منتقل میشود. برداشتها نیز سال بعد دوباره به فضای مشارکت اضافه میشوند.
RRSP – طرح بازنشستگی ثبتشده
RRSP برای پسانداز بازنشستگی طراحی شده و مشارکتها از درآمد مشمول مالیات کم میشود. سرمایه داخل حساب تا زمان برداشت معاف از مالیات رشد میکند و معمولاً در دوران بازنشستگی با نرخ مالیاتی پایینتر برداشت میشود. میتوان از آن برای برنامههای خرید خانه (HBP) یا آموزش بزرگسالان (LLP) نیز استفاده کرد.
FHSA – حساب اولین خانه
FHSA ترکیبی از مزایای TFSA و RRSP است. مشارکتها از مالیات کم میشوند (مثل RRSP) و برداشت برای خرید اولین خانه کاملاً معاف از مالیات است (مثل TFSA). این حساب برای افرادی که قصد خرید اولین خانه را دارند یکی از قدرتمندترین ابزارهای پسانداز است.
RESP – حساب پسانداز آموزشی
RESP برای پسانداز هزینههای تحصیلات پس از دبیرستان طراحی شده است. دولت از طریق گرنتهای آموزشی (CESG و گاهی CLB) به پسانداز کمک میکند. سرمایه داخل حساب معاف از مالیات رشد میکند و هنگام برداشت، بخش عمدهٔ مالیات به نام دانشجو محاسبه میشود که معمولاً درآمد کمی دارد.
RDSP – حساب پسانداز افراد دارای معلولیت
RDSP برای حمایت مالی بلندمدت افراد دارای معلولیت طراحی شده است. دولت از طریق گرنتها و باندهای قابلتوجه به رشد حساب کمک میکند. برداشتها ساختار خاصی دارند و معمولاً برای هزینههای بلندمدت زندگی فرد معلول استفاده میشوند. داشتن تأییدیهٔ DTC شرط اصلی افتتاح این حساب است.
RRIF – صندوق درآمد بازنشستگی
RRIF ادامهٔ طبیعی RRSP در دوران بازنشستگی است. پس از تبدیل RRSP به RRIF، برداشت سالانهٔ حداقلی اجباری میشود و مبالغ برداشتشده مشمول مالیات هستند. این حساب به مدیریت جریان نقدی دوران بازنشستگی کمک میکند و انعطاف بیشتری نسبت به دریافت مستمری ثابت دارد.
LIRA – حساب بازنشستگی قفلشده
LIRA معمولاً زمانی ایجاد میشود که فرد محل کار را ترک میکند و داراییهای طرح بازنشستگی محل کار به یک حساب شخصی منتقل میشود. این حساب «قفلشده» است و برداشت مستقیم از آن امکانپذیر نیست. در سنین مشخص میتوان آن را به LIF یا LRIF تبدیل کرد تا برداشتهای سالانه آغاز شود.
LIF / LRIF – صندوق درآمد بازنشستگی قفلشده
این حسابها نسخهٔ «درآمدی» LIRA هستند. برداشتها محدودیت حداقلی و حداکثری دارند تا سرمایهٔ بازنشستگی فرد در بلندمدت حفظ شود. قوانین برداشت بسته به استان متفاوت است.
HBP – برنامهٔ خرید خانه
HBP به افراد اجازه میدهد تا سقف مشخصی از RRSP خود را برای خرید اولین خانه برداشت کنند بدون پرداخت مالیات، به شرط اینکه مبلغ طی سالهای بعد بازپرداخت شود. این برنامه برای خریداران اولین خانه بسیار محبوب است.
LLP – برنامهٔ یادگیری مادامالعمر
LLP به افراد اجازه میدهد از RRSP برای پرداخت هزینههای تحصیل تماموقت خود یا همسرشان استفاده کنند. برداشتها مالیات ندارند، اما باید طی چند سال بازپرداخت شوند.





